× public_lbl_my_posts آثار من shop_lbl_channels public_lbl_profile_dropdown_edit خروج از حساب کاربری

دائرة المعارف فقه مقارن (جلد اول)

ناشر : امام علی ابن ابی طالب(ع)

مجموعه اثر : دائرة المعارف فقه مقارن

صفحات کتاب : 654

کنگره : BP۱۶۹/۷‏‫‬‭/م۷د۲ ۱۳۸۵

دیویی : ۲۹۷/۳۲۴۰۳

کتابشناسی ملی : 116347

شابک : 964-533-021-1

سال نشر : 1385

توجه: این کتاب فقط در نرم افزار کتابخوان سوره مهر (نسخه اندروید) قابل استفاده است.
دانلود اپلیکیشن کتابخوان سوره مهر
دانلود کتابخوان نسخه اندروید

معرفی کتاب دائرة المعارف فقه مقارن (جلد اول)

تأمل در موارد استعمال واژه فقه در روایات بیانگر آن است که معصومین(علیهم السلام)با اقتباس از آیات و تحت تأثیر استعمالات قرآنی، این واژه را به کار می گرفتند یعنی واژه فقه را هم در معنای بصیرت و ریزبینی و هم در مجموعه دین نه خصوص احکام فرعی به کار می بردند و فقیه را کسی می دانستند که نسبت به مجموعه مسائل و مفاهیم دینی اعمّ از اعتقادات،اخلاق واحکام، بصیرت لازم را دارا باشد.

این نکته، خصوصاً با ملاحظه روایات فریقین که ویژگی هایی را برای عنوان «فقیه» ذکر می کند و آثار و نشانه هایی را برای «فقه» بر می شمرد، قابل باور است، ویژگی ها و نشانه هایی که قطعاً به صرف آشنایی با احکام حلال و حرام و تفریعات طلاق، لعان، بیع و اجاره، بدون فراگیری معارف و معیارهای اخلاقی، حاصل نمی گردد، نظیر:

الف) نگه داشتن مردم و مخاطبان در حالت خوف و رجا و مأیوس نساختن آنان از رحمت خدا و ایمن نساختن آنها از مکر و سخط خدا: (الفقیه کلّ الفقیه من لم یُقنّط النّاسَ من رحمة الله ولم یُؤْیِسْهم من رَوْح الله عزّ وجلّ و لم یُؤْمِنْهم من مکرالله).

ب) زهد در دنیا و رغبت به آخرت به همراه تمسّک به سنّت نبی اکرم: (إنّ الفقیه حقّ الفقیه الزاهد فی الدنیا، الراغب فی الاخرة، المتمسّک بسنّة النّبی(صلی الله علیه وآله)) و یا زهد در دنیا و رغبت به آخرت به همراه بصیرت در دین و مداومت بر عبادت پروردگار: (انّما الفقیه، الزاهد فی الدنیا، الراغب فی الآخرة، البصیر بأمر دینه، المداوم علی عبادة ربّه).

ج) مخالفت با بدکاران در راه خدا و آشنایی با حیله ها و آفت های نفس خویش: (لا یفقه العبد کلّ الفقه حتّی یَمقُت النّاس فی ذات الله و حتّی لا یکون أحد أمقت من نفسه).

د) حلم و سکوت و گزیده گویی: (من علامات الفقه، الحلم،... والصمت); (من فِقه الرّجل قلّة کلامه فیما لا یعنیه).

با این بیان روشن می شود که در فرهنگ خود اهل بیت عنوان «فقیه اهل بیت» به کسی اطلاق می شود که صرف نظر از بصیرت در مسائل حلال و حرام، از بصیرت در مسائل تفسیری، کلامی، اعتقادی و اخلاقی نیز برخوردار باشد و در واقع باید عناوینی چون «اسلام شناس» و «دین شناس» را معادل آن دانست.

فهرست

هدف از نگارش کتاب گسترش خیره کننده علوم علوم دینی و انسانی نقش سازنده مسائل مستحدثه در گسترش فقه اسلامی تخصّصی شدن ابواب فقه نقش موسوعه ها و دائرة المعارف ها ضرورت فقه مقارَن تعریف فقه مقارن کم توجّهی به فقه اهل بیت(علیهم السلام) پیش نیازها ویژگی های این «موسوعه» 1ـ فقه در لغت و اصطلاح ؛ فقه در لغت واژه فقه در فرهنگ قرآنی واژه فقه در لسان روایات فقه در اصطلاح فقها و اصولیون یادآوری لازم اجتهاد در مقابل نصّ واژگان مرتبط آیا تشخیص موضوعات بر عهده فقیه است؟ منابع و مآخذ 2ـ اهمّیّت فقه اسلامی در لسان آیات و روایات ؛ «فقه» شیوه نامه عبودیّت «فقه» روشنگر حدود الهی اهمیّت «فقه» در عرصه روایات لازمه اخلال در فقه، اخلال در دو رکن دیگر دین است تأثیر اعتقادات و اخلاق در مسائل فقهی تأثیر اعتقاد و اخلاق در استنباط تأثیر فقاهت و اجتهاد در دیگر علوم اسلامی منابع و مآخذ 3ـ گستردگی قلمرو فقه ؛ 1. قلمرو فقه تابع قلمرو شریعت الف) مقصود از شریعت ب) هدف دین ج) حوزه های نیازمندی به دین 2. پذیرش قوانین امضایی 3. اصل اوّلی بر شمول و جاودانگی 4. افراط و تفریط در تعیین قلمرو فقه منابع و مآخذ 4ـ برتری های فقه اسلامی بر قوانین وضعی و عرفی ؛ 1. «فقه» انعکاسی از برتری خالق عقل بر عقل 2. هماهنگی با فطرت 3. فراگیر بودن نسبت به همه نیازها 4. شمول نسبت به دو حوزه فرد و اجتماع 5. آمیختگی با اخلاق 6. داشتن ضمانت اجرایی درونی 7. کاربردی بودن 8. سهل و ممتنع بودن 9. توازن 10. انعطاف پذیری سخن آخر منابع و مآخذ 5ـ جایگاه فقه اسلامی در صحنه بین الملل و تعامل مذاهب فقهی با یکدیگر ؛ درآمد تعریف «علم الخلاف» هدف «علم الخلاف» تاریخ پیدایش «علم الخلاف» مهم ترین کتاب های خلاف دوران جدایی مذاهب از یکدیگر احیایِ مجدّد «فقه مقارن» ثمرات «فقه مقارن» در دوره جدید الف) برداشته شدن مرزهای موجود بین مذاهب اسلامی ب) ورود فقه اسلامی در عرصه های جهانی ج) راهیابی فقه اهل بیت به دانشگاه الأزهر د) صدور فتوای تاریخی شیخ الازهر مبنی بر جواز پیروی از مذهب شیعه هـ ) تأثیرگذاری فقه اهل بیت(علیهم السلام) جمع بندی منابع و مآخذ 6ـ ادوار فقه اسلامی ؛ پیش گفتار دوره های نه گانه فقه اهل بیت(علیهم السلام) ویژگی های فقه اهل بیت(علیهم السلام) 1. مجزی بودن عمل به آن 2. غنای فقه اهل بیت(علیهم السلام) 3. انفتاح باب اجتهاد 4. حریّت و آزادگی دوره اوّل: عصر حضور امامان اهل بیت(علیهم السلام) فصل اوّل: تدوین کتاب 1. ابورافع صحابی 2. علی بن ابورافع 3. عبیدالله بن ابورافع 4. ربیعة بن سمیع فصل دوّم: برجسته ترین فقهای اهل بیت(علیهم السلام) الف) امامان اهل بیت(علیهم السلام) ب) فقهای عصر امامان اهل بیت(علیهم السلام) 1. تشویق و ترغیب به اجتهاد 2. فراوانی شاگردان مکتب اهل بیت(علیهم السلام) 3. تعدادی از فقهای معروف مکتب اهل بیت(علیهم السلام) ویژگی های این دوره دوره دوم: عصر شکل بندی و تبویب فقه الف) مدرسه قم و ری ب) مدرسه عمّانی و اسکافی ج) مدرسه بغداد ویژگی های این دوره دوره سوم: عصر تحوّل در عرصه فقاهت و اجتهاد ویژگی های این دوره دوره چهارم: عصر رکود و تقلید برخی از فقهای این دوره ویژگی های این دوره دوره پنجم: عصر تجدید حیات فقهی اهل بیت(علیهم السلام) جمعی از فقهای دوره پنجم ویژگی های دوره پنجم دوره ششم: عصر پیدایش حرکت اخباری گری علّت پیدایش تفکّر اخباری گری برخی از فقهای اخباری ویژگی های دوره ششم الف) آثار منفی حرکت اخبارگری ب) آثار مثبت حرکت اخباری گری 1. تألیف جوامع روایی 2. تدوین تفاسیر روایی دوره هفتم: عصر تجدید حیات اجتهاد در عرصه فقاهت شاگردان محقّق بهبهانی ویژگی های دوره هفتم دوره هشتم: عصر نوآوری های فقهی شاگردان شیخ انصاری ویژگی های دوره هشتم 1. تنظیم ویژه مباحث اصولی 2. نوآوری های فقهی 3. اهتمام گسترده به عبادات و عقود 4. پیدایش «تقریرات» در فقه و اصول 5. پیدایش رساله های عملیّه به شکل جدید دوره نهم: عصر ورود به عرصه های گوناگون اجتماعی ویژگی های دوره نهم دوره های شش گانه فقه اهل سنت دوره اوّل: عصر صحابه و تابعین افراد سرشناس از تابعین ویژگی دوره اوّل دوره دوم: عصر ظهور مذاهب فقهی مذاهب منقرض شده فقهی مذاهب منقرض نشده 1. مذهب حنفی 2. مذهب مالکی 3. مذهب شافعی 4. مذهب حنبلی ویژگی های دوره دوم دوره سوم: عصر توقّف حرکت اجتهادی (یا عصر تقلید مذاهب اربعه) علل انسداد باب اجتهاد و انحصار مذاهب 1. تدوین مذاهب 2. شاگردان متعصّب 3. نقش زمامداران فقهای برجسته دوره سوم فقهای حنفی فقهای مالکی فقهای شافعی فقهای حنبلی ویژگی های دوره سوم دوره چهارم: عصر رکود فقهی برخی از فقهای دوره چهارم ویژگی دوره چهارم دوره پنجم: عصر بازگشت تلاش فقهی ویژگی های دوره پنجم دوره ششم: عصر بیداری و احیای مجدّد باب اجتهاد ویژگی های دوره ششم منابع و مآخذ 7ـ منابع استنباط از دیدگاه فقهای اسلام ؛ پیش گفتار منابع اصلی و مورد اتفاق در استنباط تحریف ناپذیری قرآن حجیّت نصوص و ظواهر قرآن ادلّه حجیّت ظواهر 1. ارتکاز عقلا 2. لزوم نقض غرض حجیّت ظواهر قرآن و بررسی سخن اخباری ها ب) سنّت حجیّت سنّت رسول خدا(صلی الله علیه وآله) حجیّت سنّت امامان اهل بیت(علیهم السلام) پاره ای از مناقشات نسبت به حجیّت سنّت امامان اهل بیت(علیهم السلام) چگونگی استنباط از فعل معصوم(علیه السلام) چگونگی حجیّت تقریر معصوم(علیه السلام) سنّت صحابه شیوه های دست یابی به سنّت الف) راه های قطعی دست یابی به سنّت ب) راه های غیرقطعی دستیابی به سنّت مباحث مشترک کتاب و سنّت 1. تقسیمات ادلّه نقلی 2. عدم امکان نسخ قرآن به خبر واحد 3. امکان تخصیص و تقیید قرآن به حدیث ج) اجماع دیدگاه اهل سنّت در اجماع دیدگاه امامیّه در اجماع د) دلیل عقل مرحله اوّل: موارد و مصادیق حکم عقل مرحله دوم : دلیل حجیّت دلیل عقل ایرادها بر حجیّت دلیل عقل هـ ) قواعد فقهیّه و ) اصول عملیّه منابع مورد اختلاف در استنباط 1. قیاس نقد ادلّه حجیّت قسم چهارم از قیاس 2. استحسان 3. مصالح مرسله 4. سدّ و فتح ذرایع تعارض ادله منابع و مآخذ 8ـ عدم خلأ قانونی در اسلام ؛ پیش گفتار 1. تعریف حکم و اقسام آن الف) حکم اوّلی ب) حکم ثانوی ج) حکم حکومتی 2. قوانین ثابت و متغیّر و تأثیر زمان و مکان 3. انفتاح باب اجتهاد آیا خلأ قانونی وجود دارد؟ پاسخ به یک پرسش آیا «منطقة الفراغ» واقعیت دارد؟ نقد و بررسی منابع و مآخذ 9ـ انسداد یا انفتاح باب اجتهاد ؛ فصل اوّل: انسداد و ادلّه آن 1. تاریخچه انسداد 2. انگیزه و علل انسداد الف) علل سیاسی ـ اجتماعی ب) علل شرعی حکم به انسداد 3. محدوده انسداد فصل دوم: پی آمدهای منفی انسداد باب اجتهاد 1. بی پاسخ ماندن مسائل مستحدثه 2. بی پاسخ ماندن مسائل مورد نیاز در زمان ائمّه اربعه 3. ناسازگاری با جاودانگی اسلام 4. تضادّ گفتار و عمل فصل سوم: معتقدان به انفتاح باب اجتهاد و ادلّه آنها 1. آیات الف) عمومیّت خطابات قرآنی ب) لزوم مراجعه به دانشمندان و علمای امّت 2. سیره ائمّه(علیهم السلام) و دانشمندان انفتاح در عصر پیامبر(صلی الله علیه وآله) و صحابه قرن اوّل قرن دوم قرن سوم قرن چهارم قرن پنجم قرن ششم قرن هفتم قرن هشتم قرن نهم قرن دهم قرن یازدهم قرن دوازدهم قرن سیزدهم قرن چهاردهم قرن پانزدهم 3. روایات اهل بیت(علیهم السلام) دلیل دیگری بر انفتاج باب اجتهاد 4. روایاتی که از فتوای بدون علم نهی می کند 5. روایاتی که طریق اجتهاد و استنباط را آموزش می دهد 6. روایات حلّ تعارض احادیث 7. ادلّه قائلین به انفتاح از اهل سنّت الف) اجتهاد فریضه ای دینی است ب) جاودانگی اسلام ونیازمستمربه احکام دینی ج) صیانت و حفاظت از کتاب و سنّت د) شهادت ائمّه مذاهب اربعه بر انفتاح جمع بندی فصل چهارم: دیدگاه های جدید و انفتاح مطلب باب اجتهاد خلاصه بحث 10ـ نقش زمان و مکان در استنباط ؛ پیش گفتار فصل اوّل: زمان و مکان و تأثیر آن در استنباط گفتار اوّل: تعاریف گفتار دوم: تأثیر زمان و مکان از منظر بزرگان فقها گفتار سوم: قلمرو تأثیر 1. تأثیر زمان و مکان در موضوعات الف) تغییر مصداق ب) تبدیل موضوع با تغییر درونی آن ج) توسعه و تعمیم مصداق د) تضییق و تخصیص مصادیق هـ ) پیدایش مصادیق جدید 2. تأثیر زمان و مکان در احکام الف) تأثیر زمان و مکان در کیفیت و روش اجرای احکام ب) جانشینی حکم ثانوی به جای حکم اوّلی در موارد اضطرار 3. تأثیر زمان و مکان در مصالح و مفاسد احکام 4. تأثیر زمان و مکان در فهم متون (تفسیر عصری) گفتار چهارم: گونه شناسی تأثیر زمان و مکان 1. گونه تأثیر در مفاهیم قرآنی 2. گونه تأثیر زمان و مکان در سیره نظری و عملی معصومان الف) تأثیر در سیره نظری و نحوه گفتار ب) تأثیر در سیره عملی معصومان 3. گونه تأثیر زمان و مکان در فتاوای فقها گفتار پنجم: نتایج تأثیر الف) حلّ تعارض ظاهری موجود در سیره نظری و عملی معصومان ب) تسهیل در احکام حکومتی ج) تسهیل در معیشت د) هماهنگ ساختن اسلام با نیازهای واقعی زمان هـ ) رفع عسر و حرج فصل دوم: شبهات و سؤالات الف) مخدوش شدن جاودانگی احکام اوّلیه اسلام ب) مصلحت محوری و مصالح مرسله ج) عرف محوری و عرفی شدن دین! منابع و مآخذ 11ـ علوم پیش نیاز اجتهاد ؛ پیش گفتار 1. اجتهاد از نظر لغت 2. اجتهاد از نظر اصطلاح 3. اقسام اجتهاد اوّل. اجتهاد مطلق و متجزّی دوم . اجتهاد عام و خاص 4. مقصود از اجتهاد در عنوان بحث 5. لزوم فراگیری بعضی از علوم پیش نیاز اجتهاد علوم پیش نیاز اجتهاد الف) ادبیات عرب 1. علم به لغت عرب 2. علم صرف 3. علم نحو 4. علم بلاغت (معانی و بیان و بدیع) ب) علوم عقلی 1. علم منطق 2. علم فلسفه 3. علم کلام ج) علوم نقلی (یا عقلی و نقلی) 1. علم تفسیر 2. علم الحدیث 3. علم درایه 4. علم رجال 5. علم اصول فقه ادلّه توقّف اجتهاد بر علم اصول مخالفت اخباری ها با علم اصول نزاع لفظی 6. علم فقه 7. علم به قواعد فقهی جمع بندی آیا علوم و آگاهی های دیگری برای اجتهاد لازم است؟ تأثیر زمان و مکان در اجتهاد منابع و مآخذ 12ـ سرچشمه اختلاف فتاوا ؛ پیش گفتار الف) حکم الهی یکی بیش نیست ب) فراوانی مشترکات فقهی ج) اختلاف مذاهب و اختلاف فقهای یک مذهب د) خطاپذیری رأی مجتهد هـ ) التزام شدید فقیهان به پیروی از منابع شرعی و) بهره مندی فقیهان از نظرات یکدیگر عوامل اختلاف فتوا عامل اوّل: اختلاف در پاره ای از منابع استنباط احکام الف) ظواهر آیات قرآن ب) حجیّت احادیث ائمّه اهل بیت(علیهم السلام) 1. روایات آنها روایت از رسول الله است 2. مقام عصمت ج) رأی و عمل صحابه نتیجه اختلاف در حجیّت رأی صحابی د) استحسان 1. حق شفعه 2. قراردادن خیار برای غیر طرفین معامله هـ ) مصالح مرسله نظرات فقیهان ثمره فقهی اختلاف نظر در مصالح مرسله و ) سدّ ذرایع و فتح آن اقسام سدّ ذرایع دیدگاه های مذاهب نسبت به حجیّت سدّ و فتح ذرایع اختلافات فقهی ناشی از ردّ و قبول سدّ ذرایع ز) مسأله حجیّت قیاس ح ) عرف 1. آداب و عادات و قوانین و مقرّرات اجتماعی انسان ها 2. مفاهیم الفاظ و کلمات موجود در کتاب و سنّت 3. دلالت التزامیه کلمات بر اراده متکلّم ط) آیین پیامبران قبلی الف) پرداخت نصف دیه در قصاص مرد به جرم قتل زن ب) اجبار شریک به روش مهایاء (زمان بندی) عامل دوم: دسترسی یا عدم دسترسی به برخی از احادیث اختلاف فتاوای شافعی در قدیم و جدید فراموشی حدیث عامل سوم: اختلاف در معیار وثاقت راویان 1. هم مذهب بودن 2. اختلاف در وثاقت راوی عامل چهارم: اختلاف در جهت صدور حدیث الف) تردید در ثابت یا موقّتی بودن حکم 1. روزه «روز عاشورا» 2. زکات اسب 3. حکم ساختن مجسّمه ب) اختلاف در واقعی یا تقیّه ای بودن حدیث استحباب روزه عاشورا عامل پنجم: اختلاف در نسخ حکم عامل ششم: اختلاف قرائت آیات یا نقل متون احادیث الف) اختلاف در قرائت آیات ب) اختلاف در نقل متن حدیث عامل هفتم: اختلاف در دلالت آیات و روایات و فهم و تفسیر آنها منشأ اختلاف در فهم و دلالت متون 1. استثنا پس از جمله های متعدد 2. اختلاف در تقیید دو موصوف توسّط یک صفت 2. ابهام لفظ و قابلیّت تطبیق بر چند مصداق 3. تردید در بین معنای لغوی و شرعی الف) تردید در کلمه «نکاح» بین ازدواج شرعی و اعمّ از شرعی ب) مردّد بودن لفظ بین معنای حقیقی و کنایی یا مجازی عامل هشتم: اختلاف در ترجیح ادلّه معارض طهارت و نجاست منی عامل نهم: اختلاف در موارد حجیّت اصول عملیّه 1. قاعده طهارت 2. قاعده ید 3. قاعده ضمان ید عامل دهم: اختلاف نظر در مورد محدوده قواعد فقهیّه عامل یازدهم: اختلاف در دایره حجیت عقل عامل دوازدهم: اختلاف در اقسام اجماع عامل سیزدهم: تأثیر شرایط اجتماعی در فتوای مجتهد 1. ابطال طلاق ثلاث در یک مجلس نتیجه بحث منابع و مآخذ 13ـ جایگاه فلسفه احکام در فقه اسلامی ؛ پیش گفتار اوّل: تعریف فلسفه احکام دوم: ارتباط فلسفه احکام با حسن و قبح ذاتی اشیاء سوم: جایگاه بحث از فلسفه احکام چهارم: طرق کشف فلسفه احکام پنجم: مقصود از شناخت فلسفه احکام ششم: فایده بحث از فلسفه احکام فصل اوّل: اقوال در مسأله الف) فلسفه احکام در نگاه فقهای اهل بیت(علیهم السلام) ب) فلسفه و تعلیل احکام از نظر دانشمندان اهل سنّت بخشی از سخنان منکران تعلیل ادلّه منکران تعلیل الف) دلیل نقلی ب) دلیلی عقلی سخنان معتقدان به تعلیل 1. آیات و روایات مربوط به جهان تکوین الف) آیات ب) روایات 2. آیات و روایات مربوط به هدفمند بودن احکام شرعی الف) آیات ب) فلسفه احکام از منظر روایات فصل سوم: اقسام فلسفه های احکام مقاصد الشریعه منابع و مآخذ 14ـ مهم ترین اصطلاحات فقهی ؛ پیش گفتار فصل اول: اصطلاحات مربوط به احکام الف) مراحل تشریع حکم: اقتضا، انشا، فعلیّت و تنجّز ب) حکم تکلیفی و وضعی ب) 1. اقسام حکم تکلیفی تقسیم اجمالی440 تقسیم تفصیلی440 ب) 1-1. تقسیمات واجب اقسام واجب بر حسب ذات اقسام واجب باعتبار شرایط و قیود اقسام واجب به اعتبار وقت اقسام واجب به اعتبار دلیل ب) 1-2. اصطلاحات و اقسام حرام اقسام حرام ب) 1-3. اصطلاحات مربوط به عمل راجح مستحب، مندوب، تطوّع، نفل و سنّت اقسام مستحب اصطلاحات و اقسام مکروه ب) 1-4. اصطلاحات مربوط به اباحه ب) 2. اقسام و اصطلاحات مربوط به حکم وضعی 1. جزء، شرط، مانع و قاطع 2. سبب، علّت، مقتضی ج) حکم واقعی و ظاهری اقسام حکم واقعی حکم ظاهری واقسام آن 1. تقسیم حکم ظاهری به اعتبار جعل حکم شرعی 2. تقسیم حکم ظاهری به اعتبار ترخیص و الزام 3. تقسیم حکم ظاهری به اعتبار دلیل شرعی و عقلی فصل دوم: اصطلاحات مربوط به مناصب فقها الف) فتوا، حکم و قضا ب) استفتا و افتا ج) ولایت، حکومت، حسبه فصل سوم: اصطلاحات فقها در بیان احکام الف) اصطلاحات فقها در بیان فتوا ب) اصطلاحات فقها در موارد احتیاط فصل چهارم: اصطلاحات فقها در ارتباط با انجام تکالیف الف) اطاعت و عصیان، انقیاد و تجرّی ب) امتثال و إجزا ج) صحّت، فساد و بطلان د) ادا، قضا و اعاده منابع و مآخذ 15ـ ساختار و طبقه بندی فقه اسلامی ؛ پیش گفتار ساختار فقهی امامیّه تقسیم دیگر ساختار فقهی اهل سنّت نتیجه منابع و مآخذ 16ـ مسائل مستحدثه و اصول کلی حاکم بر آن ؛ پیش گفتار گفتار اوّل: چند مقدمه 1. تعریف مسائل مستحدثه 2. ضرورت بحث از مسائل مستحدثه 3. نمونه هایی از مسائل مستحدثه الف) مسائل مستحدثه پزشکی ب) بخش عبادات ج) بخش معاملات و مسائل اقتصادی د) مسائل گوناگون گفتار دوم: مبانی و پیش فرض ها اقسام تغییر موضوعات گفتار سوم: قواعد و ضوابط حاکم بر مسائل مستحدثه الف) تعریف عناوین ثانویّه ب) گستردگی عناوین ثانویّه ج) حلّ چند نمونه از مسائل مستحدثه با تطبیق عناوین ثانویه 1. احداث خیابان ها و بزرگراه ها 2. تشریح اجساد مردگان 3. خسارات مازاد بر دیه 4. عسر و حرج زوجه منابع و مآخذ 17ـ ادلّه تقلید در مکتب اهل بیت(علیهم السلام) و اهل سنت ؛ پیش گفتار اوّل: تقلید در لغت و اصطلاح الف) تقلید در لغت ب) تقلید در اصطلاح دوم: تقلید در لسان روایات سوم: ضرورت تقلید در فروع دین ادلّه تقلید در فروع دین 1. دلیل عقل 2. سیره عقلا 3. آیات قرآن کریم 4. روایات 5. اجماع 6. سیره مسلمین مخالفان تقلید ادلّه مخالفان تقلید 1. آیات 2. روایات 3. ادلّه دیگر 4. شبهه عقلی در نقد تقلید آیا احتیاط امکان پذیر است؟ یادآوری چهارم: تاریخچه تقلید تقلید در صدر اسلام تقلید از صحابه و تابعین تقلید از فقهای مذاهب اهل سنّت تدوین رساله های عملیّه پنجم: تقلید در اصول دین ادلّه عدم جواز تقلید در اصول دین قائلین به جواز تقلید در اصول دین و ادلّه آنان ششم: تقلیدی نبودن مسأله تقلید هفتم: تقلید در موضوعات هشتم: تقلید اعلم نهم: تقلید میّت منابع و مآخذ 18ـ رابطه فقه و حکومت ؛ پیش گفتار 1. واژه های اساسی الف) فقه ب) حکومت 2. ضرورت حکومت فصل اوّل: حکومت در ادیان الهی جمع بندی فصل دوم: ادلّه ضرورت تشکیل حکومت اسلامی 1. دلیل عقلی 2. جامعیّت تعالیم اسلامی 3. اهتمام پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) به تشکیل حکومت اسلامی الف) تنظیم دیوانها و امور اداری و تشکیل بیت المال ب) مراسلات و ارتباطات برون مرزی ج) امضای معاهدات د) تشکیل و تنظیم لشکر هـ ) نصب کارگزاران 4. حکومت اسلامی بعد از پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) 5 . سیره خلفای نخستین 6. سیره اهل بیت(علیهم السلام) 7. انتظار حکومت جهانی مهدی(علیه السلام) 8. آمیختگی کامل فقه اسلامی با حکومت الف) طرح آیة الله شهیدسیّدمحمّد باقر صدر ب) طرح دکتر محمصانی ج) طرح دکتر وهبه زحیلی د) طرح مصطفی زرقا 9. تعبیر فقها به «سلطان» و وظایف سلطان جمع بندی و نتیجه گیری فصل سوم: امتیازات حکومت دینی فصل چهارم: سکولاریزم و انکار حکومت دینی ارکان سکولاریزم 1. اومانیسم و عقل گرایی 2. علم زدگی 3. تساهل و مدارا شبهات سکولاریزم اعترافی از ماکسیم رودنسون منابع و مآخذ 19ـ احکام امضایی و تأسیسی و عرفی شدن احکام ؛ پیش گفتار نحوه امضای شارع احکام امضایی و عرفی شدن احکام نقد و بررسی ادّعای بی نیازی از احکام شرعی نکته نتیجه منابع و مآخذ 20ـ منابع شریعت مسیحی ؛ تقابل شریعت و طریقت! نسخ شریعت تورات در مسیحیّت شریعت مسیحی منابع تشریع در مسیحیّت کاتولیک 1. اربابان کلیسا 2. فرمانروایان واژه نامه منابع و مآخذ 21ـ منابع شریعت یهود ؛ گفتار اوّل: ادوار شریعت یهود الف) دوره کتاب مقدّس ب) دوره سوفریم (کاتبان) ج) دوره زوگوت (جفت ها) د) دوره تنّائیم (معلّمان) هـ) دوره آمورائیم (شارحان) و) دوره ساوورائیم (حکما) ز) دوره گائونیم (نوابغ) ح) دوره ریشونیم (مراجع نخستین یا متقدّمان) ط) دوره اَحَرونیم (متأخّران) ی) دوره لغو استقلال قضایی یهود تا عصر حاضر گفتار دوم: منابع شریعت یهود 1. منابع مکتوب الف) تورات ب) میشنا و تلمود ج) بارَیتا د) منابع مکتوب شریعت در دوران پس از تلمود 2. منابع قانونی شریعت یهود الف) سنّت ب) میدراش (تفسیر) ج) تَقانا و گِزِرا د) مینهاگ (عرف) هـ) مَعَسه (عمل و رویّه) و) سِوارا (عقل) ز) نمونه ای از کاربرد منابع قانونی واژه نامه منابع و مآخذ 22ـ مصادر تشریع و مبانی حقوق و مکاتب حقوقی معاصر ؛ پیش گفتار 1. مکتب حقوق فطری تحوّل حقوق فطری اصول و ویژگی های حقوق فطری نقد و بررسی مکتب حقوق فطری 2. مکتب های تاریخی و تحقّقی ویژگی مشترک این مکاتب اوّل: مکتب تاریخی نقد و بررسی مکتب تاریخی دوم: مکتب های تجربی 1. مکتب سودگرایی یا اصالت فایده 2. مکتب مصلحت گرایی یا پراگماتیسم پیروان ویلیام جیمز سوم: نظریه اتّحاد حقوق و دولت چهارم: مکتب های تحققی 1. مکتب تحقّقی اجتماعی 2. مکتب تحقّقی حقوقی یا حقوق وضعی پیروان مکتب تحقّقی حقوقیمنابع و مآخذ

کتاب الکترونیکی

رایگان

حجم : 4.4 مگا بایت

تعداد صفحات نسخه دیجیتال : 654